Welkom

U bezoekt nu de site over het dialect van Zichen-Zussen-Bolder. Bedankt voor de interesse. Deze webplek kan nuttig zijn voor zij die in het algemeen belangstelling hebben voor dialecten, en voor zij die hier kennis willen opdoen over het dialect van hun geboorteplek, of waar ze zijn grootgebracht, of waar ze door een gelukkige omstandigheid zijn beland.

Dit is een dynamische site. Het voornaamste streefdoel is momenteel het samenstellen van alfabetische lijsten van woorden en uitdrukkingen in het dialect van Zichen-Zussen-Bolder.

Deze woordenlijsten worden samengesteld met de hulp van de Facebookgroep In Zéche, Zösse en Bóólder kalle ze zó, en de uiteenzetting door prof. Cajot op www.zichen-zussen-bolder.be, de website van de heemkundekring Sint-Servaas ZZB.

Om het dialect van Zichen-Zussen-Bolder helemaal tot zijn recht te laten komen, gebruiken we de spelling die prof. Cajot heeft opgesteld. Dit vraagt van de lezer enige aanpassing. Hij of zij moet wel de spelling van sommige fonemen (dit zijn klinkers en twee- en drieklanken) van het Algemeen Nederlands opzij kunnen zetten. Dat is bijvoorbeeld het geval voor de klank “eu” zoals in het Nederlandse deur, reuk, geur. Voor deze klank schrijven we hier “úú”. De “eu” hebben we immers nodig voor een genuanceerde eu-klank in deur (deur), deupe (dopen), heup (hopen), enz…

Om het dialect van Zichen-Zussen-Bolder helemaal tot zijn recht te laten komen, gebruiken we de spelling die prof. Cajot heeft opgesteld.

In de lijst staan woorden of zegswijzen die vandaag in Zichen-Zussen-Bolder courant zijn.  Er bestaan enkele kleine verschillen tussen de dialecten van Zussen enerzijds en Zichen-Bolder anderzijds.  Waar dat het geval is, wordt dit verduidelijkt met (zu) of (zi-bo).

50 tinten klank

Met de spelling van het Algemeen Nederlands red je het niet om alle klanken precies weer te geven. De Nederlandse spelling schiet hier tekort. Zo ook de Veldekespelling die ook voor Limburgse dialecten wordt gebruikt. Daarom een bijzondere spelling voor Zichen-Zussen-Bolder.

Een dialect is geen officieel gereglementeerde taal; het is mogelijk dat mensen van Zichen-Zussen-Bolder hetzelfde begrip enigszins anders uitspreken of benoemen. Zo zal de ene eerder “jóuwes” gebruiken voor “naar huis”, terwijl de andere “jóuwed” zal zeggen. In die gevallen wordt die andere uitspraak, zo ze vrij algemeen is, ook hier opgenomen.

Een taal evolueert ook, niet alleen omdat ze niet officieel vastligt. Een goed voorbeeld is het aloude “aaif” voor “oog”, terwijl voor hetzelfde begrip al decennialang in het dialect ook “oog” wordt gebruikt.